Skip to main content

Bitmap/Raster voor zeefdruk (papier)

Om een foto of afbeelding met verschillende tinten van één kleur te zeefdrukken (grijstonen) is het nodig het beeld om te zetten naar een raster (puntjes). 

papagaai A3 grijs copy.jpg.                      papagaai A3 grijs copy Large.jpeg.             Screenshot 2025-10-01 at 14.15.15.png

Overal waar het zwart is wordt de emulsie niet uitgehard, waardoor je het kan wegspoelen. Vervolgens druk je daar doorheen.

Dus wat je ziet is ook wat je krijgt, het hoeft verder niet nog omgekeerd etc.

Let op, voor het drukken op textiel moet je een grover raster kiezen. 
Een papierraam heeft een fijnmaziger zeef dan een textielraam. 

Photoshop

Open je beeld in PhotoshopSchermafbeelding 2023-01-27 om 11.23.55.pngSchermafbeelding 2023-01-27 om 11.22.30.png

Zorg dat je beeld op de grote is die je wilt gaan drukken. Dus wil je een A3 drukken, zorg dat je bestand ook A3 is & 300 dpi is.

Ga naar image > mode > grayscale

Pas eventueel nog het contrast van je beeld aan.

Ga naar image > mode > bitmap

Dan zijn er verschillende opties die je kan toepassen. De suggesties hier zijn slechts een richtlijn, kijk vooral voor je eigen werk wat jij goed vindt werken. 

Optie 1: Diffusion Dither

Kies je voor de optie Diffusion Dither dan verander je de output naar een lager getal. Maximaal 70 pixels/inch voor een afbeelding van 300 pixels/inch. 

Screenshot 2024-08-20 at 15.42.27.png

Een lagere output zorgt voor een grovere korrel en dat is makkelijker drukken. 

70 pixels/inch                            25 pixels/inch

Screenshot 2025-10-01 at 14.20.47.png

Optie 2: Halftone Screen

Kies je voor de optie Halftone Screen dan heb je meer opties om uit te kiezen.

Bij output hou je 300 en kies voor Halftone Screen...

Schermafbeelding 2023-01-27 om 15.53.18.png

Vervolgens verschijnt er een nieuw scherm waar je de vorm kan kiezen, in welke hoek die staat en hoe fijn of grof je die dot wilt.

Schermafbeelding 2023-01-27 om 15.53.46.png

Bij het drukken met één kleur kies je de hoek 52°.

Ellipse is de meest gebruikte vorm, maar hier kun je ook in experimenteren wat voor jouw werk werkt.

Bij Frequency is ergens tussen de 15–50 een goed uitgangspunt, hoe lager het getal hoe grover de korrel. 
(= makkelijker drukken)

50 lines/inch                                    8 lines/inch

Screenshot 2025-10-01 at 14.28.24.png

     

Halftone Screen voor meerdere kleurlagen

Voor het drukken van meerdere kleurlagen moet je de graden per kleur aanpassen. Dit is om te voorkomen dat er moiré ontstaat met het gaas van de zeef of met de kleuren onderling. 

Screenshot 2025-10-01 at 14.30.58.pngMoiré effect is een vaak ongewenst patroon dat ontstaat door vermenging van rasters

Een paar suggesties:

2 kleuren

steunkleur 22° 
sprekende kleur 52°

Screenshot 2025-10-01 at 14.31.10.png

3 kleuren 

geel 22°
cyaan 82°
magenta 52°

Screenshot 2025-10-01 at 14.31.16.png

4 kleuren 

geel 7°
zwart 22°
cyaan 82°
magenta 52°

Screenshot 2025-10-01 at 14.31.21.png



Extra stap voor combinatiewerk

Als je een combinatie hebt van beeld dat een bitmap nodig heeft en bvb tekst of volledig zwart vector beeld die geen bitmap nodig heeft, kun je de volgende stappen ondernemen:

Maak eerst een bitmap zoals je wilt voor de grijze delen in een apart bestand op de juiste grote.

Daarna ga naar image  >  image size

Verander resolutie weer terug naar 300

Screenshot 2023-10-13 at 10.14.00.png

Screenshot 2023-10-13 at 10.14.05.png

Ga naar image > mode > grayscale en klik OK bij size ratio 1 

Schermafbeelding 2023-03-21 om 19.08.08.png

Kopieer dit en voeg die daarna toe aan je bestand met tekst/vector beeld.

Alternatieven voor Adobe

Spectrolite 

WeAls zoekenje nogeen goedeMacbook alternatievenhebt kun je Spectrolite downloaden. Dit is eigenlijk een programma voor Riso, maar is in dit geval ook handig. 

https://spectrolite.app 

Deze app kan niet grof genoeg bitmappen voor textiel, maar voor papier kan het wel. 

Verander eerst de algemene instellingen bij preferences. Kies het papierformaat dat je wilt gebruiken, A4, A3, A2. 

Zet de measures op millimeters en de resolutie op 300 dpi. 

Export als PDF by ink. 

Er zijn twee opties 

Halftone 

Controleer dat je papierformaat klopt en het 300 dpi is.

Kies bij Canvas voor Halftone, maak de lpi zo klein mogelijk, 38 lpi. 

Klik op op Riso-fy 

300dpi.grayscale.grayscale.ink-1-black copy.jpgScreenshot 2026-03-06 at 14.32.20.png

Dithering 

Controleer dat je papierformaat klopt en het 300 dpi is.

Kies bij Canvas voor Dithering, in dit voorbeeld koos ik Sierra.  maak de blocksize large. 

Klik op op Riso-fy 

sierra blocksize large 300 dpi.black.preview.jpgScreenshot 2026-03-06 at 15.40.33.png

 

Affinity 

https://www.affinity.studio

1 kleurlaag 

Voor een kleurlaag, open je hem als nieuw bestand in greyscale. 

Dan kun je bij Pixel - filters - colours - halftone. 

Zet de screen op Monochrome, 

Zorg dat je de hoek aanpast zoals hierboven omschreven.  

Screenshot 2026-03-06 at 15.35.07.png

 

Stochaster 

 

https://www.stochaster-apps.com/dotraster.html