# Risomaster Hoe je een risomaster los kan gebruiken # Risomaster uit de machine halen Om een riso master schoon uit de machine te halen moet je drie masters maken (**en ook voor 3 masters betalen**).

Doe dit alleen in overleg met de werkplaatsmedewerker! Twijfel je of het goed gaat, vraag altijd om hulp.

### Blanco master maken De eerste master die je maakt is een confidential master. Ga op de riso naar MasterMake. Daar staat hij op het hoofdscherm. [![IMG_6304.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/img-6304.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/img-6304.jpeg) Klik dit aan en klik op OK. Nu maakt de riso een volledig blanco master. [![IMG_6305.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/img-6305.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/img-6305.jpeg) Haal vervolgens de drum uit de machine. Klik het klemmetje waarmee de master vast zit open (rood) [![IMG_6307.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/img-6307.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/img-6307.jpeg) Hierdoor kun je het begin van de master los halen.Je kunt eventueel door het hendeltje dat onder de oranje cirkel zit de drum ontgrendelen en draaien. Draai dit altijd weer goed terug tot hij weer vast klikt. Knip voorzichtig met een schaar het bovenste deel van de master weg, zorg dat je boven het stuk met inkt blijft. [![IMG_6308.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/img-6308.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/img-6308.jpeg) [![IMG_6309.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/img-6309.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/img-6309.jpeg) Als het goed is is dan dit stuk bij de pijl op de foto helemaal vrij. klik alles weer dicht en terug en doe de drum terug in de machine. ### Master maken Maak nu de master die je wilt hebben, dit kan of vanaf de computer of vanaf de scanplaat. Zorg dat je er wel papier in hebt liggen. Haal vervolgens de drum voorzichtig weer uit de machine, de master zit grotendeels los dus kan gaan kreuken. Klik het klemmetje van de master los. Nu kun je de schone master weg halen. [![IMG_6311.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/img-6311.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/img-6311.jpeg) ### Blanco master verwijderen. We willen de riso weer netjes achter laten voor de volgende, dus je haalt nu de blanco master ook van de drum af. Pas op, deze zit onder de inkt, gooi deze in de prullenbak. [![IMG_6313.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/07Iimg-6313.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-02/07Iimg-6313.jpeg) Om te zorgen dat de drum niet in gaat drogen moet er een nieuwe master gemaakt worden. Als je zelf nog iets wilt drukken kun je een nieuwe master maken. Als je alleen de losse master wil maak dan een nieuwe confidential master. Je kunt de risomaster vervolgens los voor verschillende inkt technieken gebruiken. # Risomaster gebruiken letterpress ### Boek & Typografie Je kunt een risomaster gebruiken in de boek en typografie werkplaats bij de letterpress om structuren toe te voegen. Leg iets op de pers (biljetletters, uitgesneden grijsboard), inkt dat in, leg de risomaster er bovenop met de gladde kant naar boven. Let met het voorbereiden van je risomaster op je doel. Overal waar je zwart hebt komt inkt doorheen. ### Voorbeeld met grijsboard [![IMG_0225.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/scaled-1680-/img-0225.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/img-0225.jpeg) [![IMG_0224.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/scaled-1680-/img-0224.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/img-0224.jpeg) [![IMG_0223.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/scaled-1680-/img-0223.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/img-0223.jpeg) Het kan handig zijn om de master aan een rand vast te tapen, dan kun je hem er af halen om meer bij te inkten. ### Voorbeeld met biljetletters [![IMG_8246.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/scaled-1680-/img-8246.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/img-8246.jpeg) [![IMG_8247.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/scaled-1680-/img-8247.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/img-8247.jpeg) [![IMG_8248.jpeg](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/scaled-1680-/img-8248.jpeg)](https://bookstack.hku.nl/uploads/images/gallery/2026-01/img-8248.jpeg)